Cái gì, học thuê ư?!!!

Tôi vừa nhận được comment của một độc giả blog này, giới thiệu với tôi về một dịch vụ mới của giáo dục đại học VN: dịch vụ học thuê!

Tất nhiên là tôi không tin! Vì làm sao có thể tin được cơ chứ? Mướn người đi học thuê, thì chẳng khác chi cố tình đi mua thuốc giả/dỏm về uống để trị bệnh, cho ... rẻ!

Mở ngoặc chút:Tôi vốn hay so sánh ngành giáo dục với ngành y, vì cả hai ngành này đều giống nhau ở chỗ: "thí nghiệm trên con người", hoăc nói cho đúng bài hơn, là "tạo sự thay đổi trên con người" (ví dụ cúa ngành y: có bệnh thành ra hết bệnh, hoặc đôi khi "lợn lành thành lợn què"; và ví dụ của ngành giáo: chưa biết thành ra có biết, hoặc đôi khi "càng học càng thấy mình ngu" theo nghĩa đen ấy).

Bèn google search, thì trời ơi, mới thấy là mình quá lạc hậu! Dịch vụ này tồn tại ngang nhiên, quảng cáo om xòm, thậm chí cũng đã được báo chí quan tâm viết bài phóng sự cả mấy năm nay rồi. Chẳng hạn, gần đây nhất có phóng sự có thể xem ở đây này.

Còn đây là một đoạn trích trong bài viết mà tôi đưa link ở trên:

Trao đổi với PV Báo CAND, PGS.TS Phạm Văn Quyết - Trưởng phòng Đào tạo sau đại học (nguyên Trưởng phòng Đào tạo), Trường Đại học KHXH&NV (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: Đi học hộ, học thuê là điều đáng lên án trong môi trường giáo dục hiện nay. Bởi đây chính là hình thức gian lận trong học tập.

Thế nên, nếu nhận được tin thông báo về việc có trường hợp vi phạm, nhà trường nhanh chóng cho tiến hành xác minh, nếu đúng vi phạm, Hội đồng kỷ luật nhà trường sẽ xử lý nghiêm, đồng thời gửi văn bản thông báo toàn bộ sự việc cho các trường khác nhằm có biện pháp phòng ngừa răn đe. Cũng theo PGS.TS Phạm Văn Quyết, trong năm 2007, Ban Giám hiệu nhà trường cũng đã ra quyết định buộc thôi học một trường hợp là sinh viên hệ tại chức do trước đó đã thuê người học hộ.

Lại còn thế này nữa chứ. Trên trang mạng www.ngoinhachung.net, được giới thiệu là Mạng thông tin sinh viên, phần diễn đàn chính có thể thấy ngay trang quảng cáo dịch vụ học thuê của "công ty" hocthue.com. Nó ở đây. Hình chụp màn hình dưới đây.
Không chỉ quảng cáo trên diễn đàn "ngôi nhà chung", "công ty" học thuê còn đưa quảng cáo của mình lên những chỗ khác, ví dụ như Bình Long Forum (kết nối bạn bè) ở đây. Hình chụp màn hình dưới đây.
Đấy, mới chỉ tìm sơ sơ đã như thế. À quên, trong quá trình tìm, tôi còn tìm thấy trên trang danluan một bài viết có tựa đề đại khái gì mà "chỉ có ở VN". Trang Dân Luận này theo tôi hiểu là một trang ở nước ngoài và không mấy thiện cảm gì với nhà nước VN, mặc dù theo tôi là thái độ của họ cũng khá ôn tồn (vì thỉnh thoảng tôi cũng có đọc, well, tìm thông tin trên mạng mà, thì google nó dẫn mình tới bất kỳ nơi nào có chứa thông tin, mà có thông tin thì phải đọc, còn xử lý ra sao thì việc của mình).

Tôi lại lẩn thẩn nghĩ thêm mấy điều:

1. Thời này có lẽ tệ hơn cả thời Tú Xương rồi chăng? Thời Tú Xương, ông đau đớn kêu lên rằng: "Cái học ngày nay đã hỏng rồi/Mười người đi học chín người thôi".

Còn hôm nay, người ta không thôi học, mà còn học hai, ba bằng, rồi hệ tại chức/ chuyên tu/ mở rộng/ từ xa/ văn bằng hai, rồi cao học/ thạc sĩ/ nghiên cứu sinh/ tiến sĩ đủ cả. Chỉ có điều, người ta làm giấy giả, mua bằng giả, và bây giờ, đi học bằng ... người giả!!!!

2. Nhà nước VN quản lý các trang mạng, và quản lý báo chí, truyền thông rất chặt chẽ. Thậm chí đã từng tuyên bố thành tích "đánh sập các trang web xấu". Tôi tin là những điều đó, theo quan điểm và giải thích của nhà nước, là cần thiết để giữ gìn an ninh quốc gia.

Nhưng những trang như hocthue.com này, chẳng lẽ nó không xấu? Chẳng lẽ đó là một hoạt động được phép của nhà nước? Chẳng lẽ các anh an ninh mạng của ta không biết điều này sao? Phải cấm đi chứ, vì chắc chắn là nó sẽ gây ảnh hưởng xấu nhiều mặt: dung túng một tệ nạn rất nguy hiểm, chống lại nỗ lực cải tổ giáo dục đại học của VN, và ngoài ra, còn tạo điều kiện cho "bọn xấu" tha hồ nói chúng ta! Mà họ có nói, thì cũng đúng thôi!

3. Chẳng hiểu trong số những người có trách nhiệm, đặc biệt là trong các trường đại học hiện nay, có ai có bằng thật và "học giả" như vậy không nhỉ? Chà, nghĩ đến đây thì tôi rùng mình, không nghĩ thêm được nữa!

Vậy mà người ta vẫn cứ sính bằng cấp, bổ nhiệm người vẫn cứ chỉ dựa vào bằng cấp mà không cần kiểm tra năng lực thật, và những người có bằng nhưng không chứng minh được năng lực tương xứng hình như vẫn cứ tại vị? Hình như lý do là: nếu cho nghỉ thì ... lấy ai làm việc?

Chà, kiểu này mà CSM gần đây nó dám bảo mình là "Con hổ kinh tế mới của châu Á" thì "chúng nó" chửi mình ác quá, thật vậy! Ai muốn biết về bài ấy thì đọc trên blog này của tôi, ở đây.

À quên nữa, trong bài viết mới đây trên tờ Economist về giáo dục VN, họ cũng đã nhắc tới từ "diploma mills" trong giáo dục đại học của VN rồi đó. Họ tả các trường đại học công của ta thì "lèng èng" (lacklustre), còn trường tư thì cũng chỉ là những trường dỏm, vào bao nhiêu ra bấy nhiêu, học hành chẳng được mấy tí, y như xưởng bằng dỏm/giả (diploma mills) của Mỹ mà thôi. Bài ấy ở đây này. Dưới đây là đoạn trích mà tôi đã nói ở trên:

Enrolment at Vietnamese universities rose from about 900,000 in 2001 to over 1.6m by 2006. But most students study at lacklustre public universities or at private diploma mills. Those who can afford to go overseas. The best and brightest, like Mr Chau, rarely return.

Nhà nước mà không chấn chỉnh sớm, thì các trường đại học VN sẽ rất nhanh chóng vào top 200 đấy, chẳng phải đợi đến năm 2020 đâu. Nhưng mà top 200 các trường "tiêu cực" (corrupted) và "dỏm" ấy ạ.

Biết nói gì nữa bây giờ, ngoài cách nói của "thế hệ mới": Bó tay chấm com!

"Lời nói dối trắng trợn của giới đại học"?

Tựa entry này là tôi dịch cái tựa tiếng Anh "Higher Ed's Big Lie", tựa bài viết của tác giả Ann Larson đã đăng hồi tháng 6/2010 trên tờ báo viết về giáo dục đại học nổi tiếng của Mỹ, Inside Higher Education. Có thể tìm thấy và đọc bài viết ấy ở đây.

Một bài viết rất đáng đọc, và có tác dụng làm tỉnh cơn say (sobering effect) đối với bằng cấp, đặc biệt là bằng cấp nước ngoài, trong xã hội VN hiện nay.

Rất tình cờ, cách đây vài hôm tôi cũng đọc được một bài viết khác trên tờ báo mạng có tên là MercatorNet, mà thông điệp cũng tương tự như bài viết mà tôi đang giới thiệu tại entry này. Bài viết đó có cái tựa rất hay là The College Bubble, mà tôi đã dịch là "Bong bóng đại học".

Bong bóng đại học là cái gì? Đơn giản, đấy là cách nói theo kiểu "bong bóng địa ốc" trước đây, chỉ sự phát triển quá nóng và không có thật, nên sẽ nổ tung ra khi bị thổi phồng quá mức, giống như bong bóng xà phòng.

Chợt nhớ là từ bao năm nay, VN vẫn nói đến chuyện phân luồng học sinh sau khi tốt nghiệp phổ thông. Không phải ai cũng nên vào đại học, mà thật ra thì cũng chẳng có đủ chỗ để cho tất cả mọi người vào học. Nhưng không hiểu sao, mọi người vẫn cứ đổ xô vào đại học, dù là đại học ... bong bóng.

Tôi phải dừng ở đây, nhưng sẽ quay lại chủ đề này vì thực sự nó rất liên quan đến những vấn đề mà ngành giáo dục của VN đang phải đối mặt: nạn bằng giả, trường dỏm, chất lượng đào tạo thấp, và sinh viên ra trường không tìm được việc làm hoặc có việc làm nhưng không đáp ứng về năng lực.

Thật là quá nhiều vấn đề, đôi khi không còn biết nên bắt đầu từ đâu nữa, thật thế!
---
Nhân tiện, cũng xin giới thiệu bài này, rất đáng đọc, trên Tia Sáng:
http://www.tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=113&CategoryID=6&News=3357

Nói về liên kết đào tạo SĐH ở VN, và những gì cần tránh.
---
Một bài khác, mới toanh, cũng rất đáng đọc:
But what about the students?. Nói về việc ngưng hợp đồng giữa các trường cao đẳng cộng đồng của Cali với Kaplan, một trường đại học tư, online.

Dường như Mỹ đang bắt đầu xem xét lại vai trò của for-profit higher education, các bạn ạ! Một chủ đề rất thú vị, và rất liên quan đến VN hiện nay.

Giám đốc chương trình UBI tại Việt Nam (presumably) nói gì?

Hôm nay ngày nghỉ, tôi lang thang trên mạng tìm hiểu thêm về các CTLK, vì gần đây mới nổ ra nhiều vụ ... đáng ngờ, trong đó có cả UBI là một chương trình mà tôi có nghe về khá nhiều và thậm chí có khi còn ... định theo học, hoặc cho con trai theo học.

Nói như thế để nói rằng tôi không có thành kiến xấu gì với UBI, mà chỉ muốn tìm hiểu một cách khách quan xem UBI thật ra là gì? Tốt, xấu, không tốt không xấu, trung thực hay không trung thực, và "danh tiếng" của nó tại VN có thực sự phản ánh đúng chất lượng và giá trị của nó hay không.

Nói đi, thì cũng phải nói lại. Tuy đã từng có ấn tượng khá tốt (nhưng không có cơ sở khoa học, mà chủ yếu vì sự tồn tại lâu dài của UBI tại VN, và những lời ... ca ngợi về chương trình này do chính những người đã và đang học ở đây đưa ra), nhưng tôi cũng bắt đầu nghi ngờ và cảnh giác với UBI sau một số diễn biến gần đây, dặc biệt thông qua việc UBI hợp tác với NetAcademy để đào tạo MBA, DBA vv qua mạng. Về diều này, tôi đã nói trong các entry trước có liên quan đến UBI.

Sự nghi ngại của tôi tăng lên nhiều khi có bài viết của GS Nguyễn Văn Tuấn, vì thế tôi đã tự mình tìm hiểu qua mạng. Các thông tin tôi có được không những không làm tôi giảm sự nghi ngại, mà lại càng làm cho sự nghi ngại này tăng lên. Tôi cũng đã viết những điều mình tìm thấy trong 2 entries cũ về UBI.

Một điều mà tôi thắc mắc, và cũng là thắc mắc của một bạn đọc blog này nêu trong comment của bạn ấy, là tại sao GS TTNT không thấy lên tiếng? Ừ, quả thật thế. Nếu UBI là một trường tốt, danh tiếng, "MBA hàng đầu châu Âu" như quảng cáo của chính họ, thì bài viết của GS Nguyễn Văn Tuấn hẳn phải là một sự bôi nhọ và xúc phạm. Phải lên tiếng chứ, vì nếu không thì các học viên và đối tác của họ sẽ hoang mang, mà bổn phận của người cung cấp dịch vụ là UBI phải có trách nhiệm giải thích. Nhưng không, chỉ là một sự im lặng khó hiểu.

Nay thì tôi tìm thấy bài viết này ký tên GS TTNT đăng trên mạng đúng ngày hôm nay, 14/8/2010. Đọc sơ qua (tôi chưa đọc kỹ), có cảm tưởng ... có khá nhiều chi tiết chưa chính xác, đôi khi có hơi hướng ... ngụy biện thì phải?

Nên chép nguyên văn đưa lên đây, và chụp màn hình để lưu, vì trang web có thể sẽ thay đổi thường xuyên. Và mong các bạn đọc và tranh luận cho ra vấn đề nhé. Tôi cũng sẽ có những nhận xét của tôi khi có thời gian.

Ghi chú: Những chỗ in nghiêng đậm trong bài là do tôi thêm vào để nhấn mạnh, và những chỗ in nghiêng trong ngoặc vuông [...] là ý kiến của tôi về bài viết.
---
Link: http://mba.edu.vn/print.asp?cat=046&item=1000
---------------------------------------------------------------
http://www.mba.edu.vn 14/08/2010

Toàn cầu hóa và bùng nổ MBA: Chất lượng và bằng cấp? (phần 4)

MBA liên quốc gia?
Năm 1989, CEU (Central European University) được thành lập tại Budapest với sự liên kết của nhiều đội ngũ giáo sư thuộc nhiều đaị học Mỹ và châu Âu trên cơ sở tài trợ hàng năm từ 15 đến 20 triệu USD của nhà tỷ phú Mỹ gốc Hung, Georges Soros. Việc hình thành CEU mở đầu cho quá trình phát triển “đào tạo quản lý kinh doanh liên quốc gia” (“Transnational Business Administration Education”). Năm 1991, Phòng Thương mại và Công nghệ Paris (CCIP, Chambre de Commerce et d’Industrie de Paris) kết hợp với Ðại học Ngoại Thương của Nga mở trường đào tạo MBA lấy tên là CGFR (Centre de Gestion Franco-Russe). Ðến năm 1999, CGFR lại liên kết với Ðại học Lomonosov tại Moscow, tăng thời lượng học từ 380 tiết lên đến 550 tiết và bổ sung thêm đội ngũ giảng viên đến từ Pháp nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn xin được xét duyệt vào trường thành viên của các tổ chức quốc tế. Cũng trong năm 1991, Ðại học Mercer (Mỹ, AACSB công nhận) và Ðại học Wales (Anh, AMBA công nhận) liên kết xây dựng một chi nhánh đào tạo BBA, MBA và DBA tại Brussels mang tên UBI (United Business Institute). Ðến năm 2001, UBI, trở thành cơ sở độc lập, lại liên kết với Ðại học Clark (Mỹ, được AACSB công nhận) để phát triển thêm một chi nhánh mới ở Luxemburg. Năm 1994, Cộng đồng Chung châu Âu tài trợ cho nhiều đại học Tây Âu để thành lập tại Ðại học Thượng Hải một trường chuyên đào tạo MBA (300 học viên/năm) mang tên CEIBS (China-Europe International Business School). Năm 1995, Ðại học Chicago (AACSB công nhận) mở chi nhánh đào tạo MBA và DBA tại Barcelona (Tây Ban Nha). Năm 1996, Ðại học Perdue (Mỹ, AACSB công nhận) mở chi nhánh tại Hanover (Ðức). Năm 1997, Ðại học Kellog (Mỹ, AACSB công nhận) lại thành lập chi nhánh tại Coblence (Ðức) và Ðại học Duke (Mỹ, AACSB công nhận) xây dựng chi nhánh tại Franfurt (Ðức). Năm 2000, Harvard mở Trung tâm nghiên cứu và thực tập tại Paris. Và mới đây nhất, năm 2001, Ðại học Wharton (Mỹ, AACSB công nhận) cùng với Ðại Học Kellog (Mỹ, AACSB công nhận) mở chi nhánh đào tạo BBA, MBA và DBA tại Hyderabad (Ấn Ðộ) mang tên NISM (New India School of Management).

Nếu các bằng cấp của CEU, CGFR, CEIBS và NIMS được các Bộ Giáo dục của các nước nơi đặt cơ sở đào tạo công nhận (Hung, Nga, Trung Quốc, Ấn Ðộ) thì ngược lại bằng cấp của các chi nhánh đào tạo do các trường Mỹ và Anh thành lập ở các nước Ðức, Tây Ban Nha, Bỉ đều không được Bộ Giáo dục của các nước ấy công nhận mặc dù giá trị bằng cấp của các chi nhánh ấy đều được chấp nhận tương đương bởi các trường quản lý kinh doanh ở ngay chính các nước Tây Ban Nha, Ðức và Bỉ cũng như ở khắp thế giới và không ít chi nhánh ấy lại đôi khi được xếp đầu bảng, nổi tiếng hơn cả trường “gốc” !

[Nhận định của tôi: (1) Chính GS TTNT (presumably) thừa nhận bằng cấp của UBI không được chính phủ của Bỉ công nhận; (2) tuy nhiên ông vẫn gián tiếp khẳng định trường của ông rất xịn, thậm chí xịn hơn trường gốc???]

Tương đương bằng cấp ?
Ðể bằng cấp của mình có thể được chấp nhận tương đương bởi các trường khác trên thế giới, các chi nhánh đào tạo nói trên phải trải qua một quá trình thông thường gồm hai giai đoạn.

Giai đoạn I gồm có ba điều kiện. Một: tổng thời lượng giảng ở lớp học của chi nhánh phải có ít nhất là 400 tiết bao gồm các môn học có nội dung đúng theo các môn đang giảng trong chương trình tại trường “gốc”. Hai: trong thời gian ba khoá đào tạo đầu tiên, thành phần giảng dạy tại các chi nhánh phải gồm ít nhất là 80% các giảng viên đang thực thụ đảm nhiệm dạy các môn ấy tại trường “gốc” (tỷ lệ này được giảm dần kể từ khoá thứ tư). Ba: Các giảng viên ấy phải giảng tại các chi nhánh đúng theo số tiết của môn học mà họ đang giảng ở trưòng “gốc”.

Giai đoạn II (khởi đầu sau 5 khoá đào tạo) là lúc mà chi nhánh có thể hoạt động như một thực thể độc lập, nghĩa là không còn phải trực thuộc hoàn toàn vào chương trình và đội ngũ giảng viên cũng như “tên tuổi” của trường “gốc”: lúc ấy chi nhánh có thể tự mình chỉnh trang, thiết kế chương trình và đội ngũ giảng viên để phù hợp hơn với những đòi hỏi thực tiễn tại chỗ. Nói cách khác, kể từ giai đoạn II, việc chấp nhận tương đương bằng cấp không còn phải xét thông qua việc so sánh hai chương trình đào tạo của chi nhánh và của trường “gốc” mà là trực tiếp từ chương trình và phương pháp đào tạo của chi nhánh. Chính vì thế mà đôi khi lại xảy ra chuyện chi nhánh rốt cuộc lại có một vị thế và “danh tiếng” riêng vượt trội hơn cả trường “gốc”.

Cần phải nói rõ về việc dùng từ để hiểu cho chính xác: “công nhận bằng cấp” hay “tương đương bằng cấp” ở đây không có nghĩa là bằng cấp được xét duyệt mà chính là chương trình, nội dung các môn học, phương pháp, thời lượng giảng dạy và đội ngũ giảng viên được xét duyệt (Xét duyệt bằng cấp xem có đủ các con dấu và các chữ ký hay không chỉ là chuyện hành chính). Và sau khi chương trình, nội dung, phương pháp, thời lượng, đội ngũ đã được xét duyệt theo các chuẩn mực chất lượng hiện hành thì lúc ấy bằng cấp mới được công nhận hay chấp nhận tương đương. Chính vì thế mà từ ngữ “bằng chuẩn” thường nghe ở Việt Nam là một lối nói “tắt” dễ gây hiểu lầm nguy hại. Không có “bằng chuẩn” mà chỉ có chương trình, nội dung giảng dạy, v.v… là “chuẩn” hay “không chuẩn”: bằng cấp phát, dưới cái nhìn của trường xét duyệt chấp nhận tương đương, sẽ không có giá trị khi hồ sơ học trình đính kèm theo bằng (transcript) không hội đủ các yêu cầu phổ biến tối thiểu của một chương trình đào tạo !

[Nhận định của tôi: (1) bài viết của ông không nêu căn cứ nào cho lời khẳng định của ông về việc cần 2 giai đoạn để chấp nhận tương đương, trong khi theo tôi biết thì luật lệ, quy định của các nước, và thậm chí các khu vực khác nhau trong cùng một nước, có thể rất rất khác nhau; (2) đoạn nói về 'bằng chuẩn' của ông dường như hơi nhập nhằng, ngụy biện. Cách dễ nhất để tranh luận là làm rõ định nghĩa của ông thế nào là 'bằng chuẩn' hay 'chương trình chuẩn', rồi sau đó mới có thể tranh luận rằng cách nói ở VN có đúng hay không.

Nhìn chung, tôi cho rằng bài viết của GS TTNT (presumably) không có tác dụng làm rõ những tranh luận, dư luận hiện nay liên quan đến UBI, cũng không cho thấy trách nhiệm với học viên, mà dường như chỉ nhằm khẳng định UBI dù không được nhà nước Bỉ công nhận (chính ông thừa nhận ở trên) thì vẫn là chương trình 'xịn', thậm chí 'xịn' hơn trường gốc. Một kiểu danh tiếng 'tự phong'!]
(Còn nữa)

GS. Tôn Thất Nguyễn Thiêm

Giáo sư Đại học Brighton (Vương quốc Anh) và Đại học United Business Institute - UBI (Vương quốc Bỉ), Giám đốc chương trình đào tạo cử nhân, thạc sĩ quản trị kinh doanh của UBI tại Việt Nam.
--------
Mọi người nghĩ sao về bài viết này và những nhận định của tôi? Xin mọi người có ý kiến nhé!

Tại sao nước Mỹ lại là lò bằng giả quốc tế?

Đó là một câu hỏi và cũng là lời đặt hàng mà Tạp chí Tia Sáng đã gửi đến tôi cách đây ít lâu, nhân việc bằng giả/dỏm ngày càng bộc lộ tính chất nghiêm trọng và sâu rộng của nó ở VN.
Được rao bán trên Internet: Bằng cấp "giá phải chăng", được "kiểm định" cẩn thận nữa! Mại dzô, mại dzô!

Tìm câu trả lời cho câu hỏi này thực ra cũng là điều tôi muốn làm, không chỉ vì nó đáp ứng yêu cầu của tờ báo và của đông đảo bạn đọc, mà còn vì nó phục vụ công việc của Trung tâm nơi tôi đang làm việc nói chung (đánh giá chất lượng đào tạo), và hơn hết, là vì nó thỏa mãn đầu óc hay thích tìm tòi đến tận cùng của tôi (trong khả năng và điều kiện cho phép, tất nhiên).

Câu trả lời cho câu hỏi trên hiện đã có lờ mờ trong đầu tôi, nhưng tôi chưa viết được. Tôi có tật viết chậm, vì mỗi câu viết ra lại trăn đi, trở lại, tìm chứng cớ, rồi lại tự phản biện, và vì thế lại xóa đi. Có lẽ nó là thói quen tôi bị 'nhiễm phải' từ thời còn học ở Úc với ông thầy hướng dẫn vô cùng khó chịu, và biến thành phương pháp làm việc của tôi rồi.

Vì vậy nên tôi mới phải viết blog, chỉ là ghi lại những suy nghĩ đang diễn ra mà chưa chốt lại thành kết luận của tôi. Giống như đang trao đổi với các đồng nghiệp và những người cùng mối quan tâm.

Và đây là câu trả lời (tạm thời) của tôi cho câu hỏi đã đặt ra trong cái tựa của entry này: Nước Mỹ là lò bằng giả quốc tế vì mấy lý do sau:

1. Bằng cấp của nền giáo dục đại học Mỹ là ước mơ của hầu hết mọi người muốn có một tấm bằng đại học/sau đại học. Cầu cao, tất sẽ thúc đẩy cung.

Để giữ được danh tiếng lừng lẫy của mình, các trường đại học hàng đầu của Mỹ rất khắt khe trong việc chọn sinh viên vào học. Vì thế, rất ít người có thể vào được các trường đại học vốn đem lại danh tiếng cho nền đại học Mỹ. Điều này có tác dụng đẩy nhu cầu đến mức cao hơn, trong khi sự đáp ứng thì hạn chế, dẫn đến tình trạng gần như khan hiếm.

Nói thêm: các trường ĐH Mỹ rất khôn ngoan khi tuyển chọn sinh viên đầu vào gắt gao. Nguyên liệu đầu vào thật chọn lọc sẽ làm cho quá trình đào tạo dễ dàng hơn rất nhiều, vì những người được chọn vào hầu như đã có sẵn tất cả các tố chất của sự thành công mà không cần nhiều đến sự tác động của nhà trường. Với những sinh viên tốt, các trường chỉ cần cung cấp điều kiện học tập thật tốt (thư viện, điều kiện giao lưu, tiếp xúc với những nhà khoa học hàng đầu vv) thì kết quả có được sẽ đương nhiên tốt.

2. Triết lý quản lý của nước Mỹ là tạo quyền tự do cho các cá nhân (tư nhân) triển khai các sáng kiến và hoạt động của mình, nhà nước không can thiệp nhiều, vì như thế sẽ làm giảm sự nhạy bén của tư nhân, cản trở sự phát triển của xã hội.

Cũng nhờ vào triết lý này mà nước Mỹ từ lâu đã là một nước chấp nhận xem giáo dục như một dịch vụ, và cũng là nơi giáo dục đại học tư nhân (phi lợi nhuận) rất thành công. Vì thế, với sự nhạy bén của tư nhân, nên khi giáo dục đại học phát triển bùng nổ trên toàn cầu thì các công ty tư nhân cung cấp dịch vụ giáo dục đại học xuyên quốc gia xuất phát từ Mỹ rất nhiều, và được khuyến khích. Chính quyền chỉ đưa ra luật lệ, quy định chung, sao cho lợi ích của các bên có liên quan được điều hòa hợp lý, và can thiệp khi có bằng chứng rõ ràng về sự vi phạm.

Sự ít can thiệp của nhà nước ở Mỹ tuy có lợi cho việc thúc đẩy các sáng kiến của doanh nghiệp tư nhân nhưng cũng tạo nên một rủi ro là người dân không được bảo vệ khỏi những kẻ lừa đảo cho đến khi bị phát hiện. Tuy nhiên, để bù lại điều này, nước Mỹ có một xã hội dân sự rất phát triển, trong đó vai trò của các hội nghề nghiệp, các tổ chức dân sự theo dạng nhóm lợi ích đặc biệt (special interest group), và các tổ chức thiện nguyện đều được phát huy rất mạnh. Ngoài ra, vốn xã hội của đất nước này rất lớn, nên người dân nói chung không chỉ được nhà nước bảo vệ mà chủ yếu là có thể tự bảo vệ chính mình. Điều này, các nước đang phát triển như Việt Nam còn rất thiếu.

3. Nạn nhân của các lò bằng giả chủ yếu là các nước đang phát triển. Các lò bằng giả ít hoạt động tại Mỹ, vì nếu có hoạt động cũng dễ dàng và thường xuyên bị phát hiện.

Một trong những lý do của việc này là do (a) sự thiếu thông tin, thiếu hiểu biết của cả xã hội về nguy cơ bị lừa; (b) hệ thống luật lệ quy định còn lỏng lẻo, vốn là hệ quả tất yếu của a; và (c) có tình trạng các nạn nhân khi bị phát hiện lại bênh vực kẻ lừa đảo và trở thành "nạn nhân tự nguyện", chưa kể những người ngay từ đầu đã hiểu rõ về việc lừa đảo và chấp nhận sử dụng dịch vụ dỏm này.

Về tình trạng "nạn nhân tự nguyện", tôi nghĩ điều này hết sức đáng quan tâm và cần phân tích thêm. Riêng tôi, tôi cũng đã có ít nhiều kinh nghiệm về việc này: khi chỉ ra một vụ lừa đảo, chính các nạn nhân của vụ lừa đảo này lại đứng ra bênh vực kẻ lừa đảo và chống lại tôi một cách ... kiên cường! Rất thú vị, và đáng quan tâm.

Viết vội mấy giòng để khỏi quên ý tưởng, rất mong các bạn trong và ngoài nước tiếp tục trao đổi để làm rõ vấn đề này nhé.

"Nhận diện trường ngoại chưa được công nhận"

Tựa của entry này là tựa bài báo của tôi viết cho PLTP cách đây ít lâu để tham gia vào vụ bằng giả/dỏm om xòm lâu nay, đã đăng hôm nay, ở đây.

Thật ra, tựa gốc của tôi đặt nghe nặng nề hơn, nhưng theo tôi cũng đúng bản chất hơn. Vì khi viết 'đại học dỏm' thì tôi nghĩ đến 'diploma mill' trong tiếng Anh, mà diploma mill - xưởng bằng dỏm/giả chắc chắn là có nghĩa tiêu cực, chứ không 'nhẹ nhàng', khách quan như cụm từ 'chưa được công nhận' mà báo đã dùng.

Nhưng tôi cũng hiểu tại sao PLTP lại phải biên tập như thế: dầu gì, nhiều trường 'chưa được công nhận' cũng đã và đang hoạt động tại VN, nên nếu nói nặng quá mà lại chưa có đủ chứng cứ và lý lẽ thật chặt chẽ thì có thể sẽ bị những đụng chạm và phiền phức không đáng có.

Ngoài việc sửa cái tựa thì tôi nghĩ báo PLTP không sửa thêm gì. Nhưng thôi, để cho chắc, tôi sẽ đăng nguyên văn bản gốc của tôi lên đây để các bạn đọc. Có gì, xin trao đổi thêm ở phần comment nhé!

Mong nhận được các ý kiến trao đổi của các bạn.
----
Nhận diện các trường đại học quốc tế dỏm

Gần đây, các thông tin về các bằng dỏm, bằng giả quốc tế (chủ yếu là từ Mỹ và một số nước tiên tiến khác) thông qua các chương trình liên kết tại Việt Nam liên tục bị phơi bày trên báo chí trong và ngoài nước, gây ra nhiều hoang mang trong dư luận. Một câu hỏi thường xuyên được đặt ra là, thế nào là một trường đại học dỏm, và làm thế nào để nhận ra chúng?

Tiếc thay, cho đến nay trên thế giới vẫn chưa có một định nghĩa chính thức và thống nhất thế nào là một trường đại học dỏm, mà trong tiếng Anh gọi là diploma mill, tạm dịch là ‘xưởng bằng giả’. Một trong những lý do của điều này là ngay trong các trường đại học dỏm cũng có nhiều mức độ dỏm khác nhau. Chính vì vậy, tuy không có một định nghĩa chung, nhưng người học vẫn có thể dựa vào một số dấu hiệu để có thể nhận ra một trường đại học có thể là một xưởng bằng giả hay không. Theo trang web thông tin bảo vệ người tiêu dùng Consumer Fraud Reporting , 10 đặc điểm hàng đầu có thể giúp nhận dạng các xưởng bằng giả gồm:

1. Thời gian hoàn tất việc học ngắn hơn một cách đáng kể so với các trường khác (vd: hoàn tất bằng Tiến sĩ chỉ trong thời gian 2 năm?)

2. Cho phép miễn giảm nhiều môn học dựa trên kinh nghiệm thực tế của người học (thông thường, đây là lý do mà các xưởng bằng giả sử dụng để làm cớ rút ngắn thời gian học)

3. Website của ‘trường’ không sử dụng tên miền có đuôi .edu. (vd: trường hợp của International American University, với địa chỉ website là www.iau.la)
Hình này và hình trên là bản chụp màn hình trang web của University of Northwest, một trường có nhiều dấu hiệu của một diploma mill. Địa chỉ web của nó là www.unw.ac, không có đuôi .edu!

4. Đã có nhiều báo cáo xấu trong trang cơ sở dữ liệu của Better Business Bureau (BBB, www.bbb.org). Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là trường nào không có trong cơ sở dữ liệu của BBB đều là trường tử tế.

5. Trường được cấp phép tại một quốc gia, nhưng hoạt động chủ yếu ở một hoặc nhiều quốc gia khác. Đây là trường hợp của Irvine University hoặc International American University, có giấy phép hoạt động tại Hoa Kỳ nhưng lại hoạt động mạnh ở Việt Nam.

6. Thông tin về trường không đầy đủ, vd: thiếu thông tin về giảng viên, không ghi địa chỉ của trường, thiếu số điện thoại liên lạc, mọi liên lạc với trường chỉ có thể thực hiện qua email và website. Đặc biệt, nếu địa chỉ gửi thư chỉ là một hòm thư bưu chính (PO Box) hoặc là địa chỉ của một ngôi nhà, một căn hộ ở chung cư, vv thì chắc chắn ta đã gặp một xưởng bằng giả.

7. Trường có tên nghe hao hao giống một trường đại học khác, thường là những trường nổi tiếng (ví dụ Irvine University, nghe giống UC Irvine; hoặc Berkeley International University, nghe giống UC Berkeley).

8. Cung cấp thông tin nhiễu về tình trạng kiểm định, ví dụ lờ đi không nêu gì về tình trạng kiểm định của trường, hoặc sử dụng một cơ quan kiểm định dỏm không được Bộ Giáo dục Mỹ công nhận.

9. Trang web của trường sơ sài, nghèo nàn, ít thông tin. Đôi khi có sử dụng những thông tin (bài viết, hình ảnh) có sẵn trên Internet.

10. Quy mô đào tạo quá lớn so với nguồn lực của trường. Học viên không được yêu cầu và cũng không có điều kiện để tiếp xúc, trao đổi với giảng viên.

Một trường càng có nhiều dấu hiệu nhận diện như đã nêu trên càng có nguy cơ là một xưởng bằng giả. Nếu áp dụng các dấu hiệu này vào để phân tích một số trường hợp trường dỏm mới bị vỡ lở ra gần đây, ta có thể thấy rõ chúng có khá nhiều các dấu hiệu nhận dạng của một xưởng bằng giả. Hy vọng rằng bài viết này sẽ giúp các bạn có thể giảm bớt hoặc loại trừ khả năng chọn nhầm các trường dỏm quốc tế, vốn đang hoành hành ở các nước đang phát triển như Việt Nam và Trung Quốc.

"Cảnh giác với các lò kiểm định dỏm"

Đó là cái tựa của một entry mới trên blog của Dr Mark Ashwill, người gần đây đã đưa ra danh sách nổi tiếng gồm 21 trường dỏm của Mỹ đang hoạt động tại VN. Danh sách ấy có thể tìm thấy ở nhiều nơi, nhưng tôi cũng xin chép lại ở đây để lưu và tiện cho mọi người đọc.

1. ĐH quốc tế Adam (Adam International University) thuộc bang Georgia.
2. ĐH Akamai (Akamai University) thuộc bang Hawaii.
3. ĐH American City (American City University) bang California.
4. ĐH Di sản Mỹ (American Heritage University) nằm ở phía nam California.
5. ĐH American Pacific (American Pacific University). Đây là ĐH được đặt tại TP HCM.
6. ĐH quốc tế American Pacific (American Pacific University - International) thuộc bang New Mexico/ California.
7. ĐH Apollo (Apollo University) bang California.
8. ĐH quốc tế Đại Tây Dương (Alantic International University) thuộc bang Hawaii.
9. ĐH Capstone (Capstone University) bang California.
10. ĐH Cosmopolitan (Cosmopolitan University).
11. ĐH Frederick Taylor (Frederick Taylor University) thuộc bang California.
12. ĐH Honolulu (Honolulu University) thuộc bang Hawaii.
13. ĐH Irvine (Irvine University) thuộc bang California.
14. ĐH Quốc tế Mỹ (International American University) bang California.
15. ĐH Kỹ thuật Paramount (Paramount University of Technology) thuộc bang California.
16. ĐH Pebble Hills (Pebble Hills University) thuộc bang Pennsylvania.
17. ĐH Preston (Preston University) thuộc bang California.
18. ĐH Tây Nam Mỹ (Southwest American University) thuộc bang California.
19. ĐH Nam Thái Bình Dương (Southern Pacific University) thuộc bang Delaware.
20. ĐH quốc tế Washington (Washington International University) thuộc bang Pennsylvania.
21. ĐH quốc tế Berkeley (Berkeley International University), bang Delaware.

Xin mở ngoặc một chút: Các bạn có nhận xét gì về danh sách này không? Đây là nhận xét của tôi: trừ 2 bang Pennsylvania và Georgia mỗi bang cung cấp 1 trường dỏm vào danh sách, thì tất cả các trường dỏm này chỉ đến từ 3 tiểu bang mà thôi, trong đó tuyệt đại đa số đến từ bang California, kế đó là Hawaii và Delaware.

Kết luận: Hãy cẩn thận với một trường đại học Mỹ đến từ các bang này, đặc biệt khi chúng có tên hao hao giống một trường xịn (vd: Irvine Uni là nhái trường UC Irvine), hoặc có thêm từ "International", và khi các yêu cầu của những ngôi trường nghe có vẻ hoành tráng như vậy lại rất 'phải chăng'. Phải chăng về giá cả, về thời gian, và về yêu cầu đầu vào vv.

Vâng, cũng Dr Ashwill nổi tiếng này, hôm nay lại viết trên blog cá nhân của mình một mẩu cảnh báo về các lò kiểm định dỏm với cái tựa mà tôi đã đưa lên thành tựa entry này. Có thể tìm thấy bài viết của ông ở đây.

Bài viết cũng không có nhiều thông tin lắm (không giống như danh sách 21 trường 'nổi tiếng' kia), nhưng nó cho ta thấy một khía cạnh khác của vấn nạn trường dỏm hiện nay: kiểm định dỏm!

Thật đáng sợ, đúng không? Trước đây, vì dốt, nên thấy trường nào mang danh Mỹ cũng đều tưởng là tốt, nhất là nếu có cái tên kêu kêu một chút. Nay, khôn lên rồi, nhìn một trường rồi còn phải hỏi: có được kiểm định không? Nếu không, là dứt khoát không chơi!

Còn nếu câu trả lời là đã được kiểm định thì sao? Thì ... tốt quá, phải không? Không, hoàn toàn không phải thế! Hãy đọc lại cái tựa kia kìa!

Đáng sợ thật chứ. Vì chẳng đâu xa, mới hôm qua thôi, một người quen cũ đã phải lặn lội đến nhà tôi để hỏi về một trường đại học của Mỹ (chẳng hiểu có đang liên kết với VN không, cũng là chương trình MBA đấy, nhưng mà bạn tôi không chịu nói!), "nhưng trường này được kiểm định rồi!"

Trường gì thế? Vâng, nó là DIU - Delta International University of New Orleans. Của Mỹ. Website đây: http://www.delta-university.org/.

Không hiểu, đến giờ này bạn đã đủ tinh để 'ngửi thấy' mùi đại học dỏm chưa nhỉ? Thì đấy, tên nó có từ 'international' kìa!

Nhưng trường này được kiểm định cơ mà? Vậy ai kiểm định nó? Đây: Nó được kiểm định bởi IADL của Anh. Các bạn xem hình dưới đây này.Ấn tượng quá, phải không?

Không, chẳng có ấn tượng gì cả! Nó là kiểm định dỏm đấy, bà con ạ! Quá sức dỏm là đàng khác, phải không? Tôi hy vọng các bạn nói thế.

Còn nếu các bạn cũng bị nhầm, thì ... thật là bó tay chấm com!

À quên, cái trường này không có trong danh sách của Ashwill đâu, mà là phát hiện của tôi đó! Vậy, các bạn nhớ bổ sung DIU vào bảng phong thần ở trên, nhé!

Vì sao có thể nghi ngờ UBI là một diploma mill?

Sau bài viết trên blog của GS Nguyễn Văn Tuấn về UBI mà hôm trước tôi có đề cập đến trong entry "UBI, hay 10 năm phong trào du học và 'du học tại chỗ' tại VN", rất nhiều người bạn bè và người thân của tôi có gọi đến và hỏi tôi thêm thông tin về ngôi trường này. Tựu trung, câu hỏi của tất cả mọi người là: UBI có phải là trường dỏm không, và làm sao biết? Vì chỉ một bài viết trên blog của GS Nguyễn Văn Tuấn mà kết luận là UBI là trường dỏm thì liệu có vội vã quá hay không, hay là cần những thông tin chính thức?

Và câu trả lời của tôi đối với mọi người, trước hết là tôi không biết chắc chắn, và sự nghi ngờ của tôi cũng chỉ là phán đoán cá nhân mà tôi muốn chia sẻ với mọi người để cùng nhau tự bảo vệ, chứ cũng chẳng phải là thông tin chính thức gì cả. Tuy nhiên, tôi vẫn có khá nhiều lý do để nghi ngờ rằng UBI là một diploma mill.

Lý do ư? À, thì ... kinh nghiệm nghề nghiệp - ý tôi nói là nghề làm "đánh giá chất lượng giáo dục đại học" ấy mà. Đối với tôi, UBI có khá nhiều dấu hiệu của một diploma mill, mà tôi có thể liệt kê như sau:

1. Mặc dù luôn tự quảng cáo là một trường đào tạo QTKD có uy tín thuộc loại hàng đầu, nhưng UBI lại phải sử dụng 'dịch vụ' validation của ĐH Wales để được công nhận văn bằng. Thông tin này do chính UBI cung cấp trên website của mình, có thể đọc . Trên facebook của UBI (địa chỉ: http://www.facebook.com/pages/United-Business-Institutes/117901261571476) cũng nêu thông tin này, xin trích ở đây:

United Business Institutes is a Brussels-based business school awarding a BA and MA from the University of Wales along with a widely regarded MBA and DBA.
http://www.ubi.edu/
UBI là một trường doanh thương đặt tại Bỉ đào tạo cấp bằng BA và MBA của trường ĐH Wales, song song với một chương trình đào tạo MBA và DBA được đánh giá cao [well, đánh giá cao này là do ai nhỉ, hay là tự phong?]

Đối với các bạn chưa hiểu validation là gì, xin được giải thích nôm na (không chính xác hoàn toàn, nhưng dễ hiểu) là nó na ná như các chương trình liên kết đào tạo tại địa phương tại VN, tức là các trường cao đẳng hoặc đại học ở địa phương liên kết với các trường đại học lớn để cho trường ấy đỡ đầu cho mình về mặt chuyên môn.

2. Thông tin về trường này trên trang web của trường thật sơ sài, thậm chí lập lờ. Chỉ mới thành lập vào năm 1991/1992 (trên trang web thì nói 1991, nhưng trên facebook thì ghi 1992), nhưng logo của trường lại là một huy hiệu có vẻ cổ kính, gây cho người ta cái ấn tượng rằng trường này rất cổ, chẳng hạn như Cambridge, Oxford của Anh. Và sự lập lờ này thể hiện rõ qua cách trường này tự giới thiệu về mình trên trang web: trường thì mới thành lập, nhưng UBI lại giới thiệu mình như sau:

A cozy 1.200 m2 mansion dating back to the 19th century, with full modern conveniences. Easily accessible, UBI is located in the center of Brussels, 200 m. from the Porte de Namur / Naamsepoort. Metro stations, bus stops, and taxis are all within a 300 m. radius. Additionnally, two train stations (Central and Luxembourg) are 1000 m. away.

Bạn có để ý đoạn tôi tô đậm không: "từ thời thế kỷ thứ 19". Mới đọc thoáng qua tôi cứ tưởng là trường này đã tồn tại hơn 100 năm, nhưng không! Đấy là nó tọa lạc trên khuôn viên của một biệt thự (mansion) cổ hơn 100 năm, chứ! UBI có nói là nó tồn tại trên 100 năm bao giờ đâu? Tại tôi tự đọc nhầm thôi.

3. Đội ngũ giảng viên của UBI dường như vô cùng mỏng so với số lượng sinh viên đông đảo của UBI trên toàn thế giới. Thông tin trên website của UBI liệt kê một danh sách tổng cộng là 39 người, nhưng số lượng sinh viên của họ thì có lẽ nhiều vô kể, vì trường này giảng dạy từ cử nhân đến tiến sĩ, mà lại liên kết đào tạo khắp nơi, nào Việt Nam (từ Bắc chí Nam!), Trung Quốc, Mã Lai, Ấn Độ, Ba Lan, Croatia (toàn những nước thuộc diện 'dễ bị lừa' như bài dịch về 'diploma mill' mà tôi mới đưa lên hôm qua).

Sự đa dạng về khu vực địa lý của sinh viên UBI mới thật đáng nể: UBI có sv từ 53 nước trên thế giới theo học! Tôi không hiểu với số lượng giáo sư như vậy, và số chương trình liên kết ở khắp nơi như thế kia, thì làm sao họ có thể đảm nhiệm nổi nhỉ? Hay có những nơi họ sử dụng giáo viên tại chỗ? Mà nếu thế, thì chất lượng giáo viên và chất lượng chương trình họ kiểm tra như thế nào, không thấy họ nói gì cả?

4. Và cuối cùng, điều làm cho tôi thực sự nghi ngờ UBI là 'diploma mill' là đây:

a. UBI không được kiểm định bởi bất kỳ tổ chức nào cả. Chính họ khẳng định điều này. Hãy xem trên trang facebook của họ, ở đây. Điều này cũng trùng với những gì GS Tuấn đã nói trên blog của ông.

b. "Hãy nói cho tôi bạn của anh là ai, tôi sẽ cho anh biết anh là người như thế nào." Như tôi đã nói trong entry trước về UBI, tôi thực sự nghi ngờ UBI khi tiếp xúc với một đại diện ở VN của NetAcademy khi họ đến 'chào hàng' chương trình online của UBI liên kết với NetAcademy, rồi NetAcademy lại đi tìm nơi liên kết (và gặp ngay tôi!), cứ y như bán hàng đa cấp vậy! Mà NetAcademy là ai? Là một công ty tư nhân chuyên 'kinh doanh giáo dục' của Mã Lai, có trang web ở đây. Các bạn cứ vào đó đọc thì ắt sẽ phán đoán được.

(Mở ngoặc: Trong tay tôi vẫn còn đang cầm một brochure quảng cáo cho chương trình MBA của UBI liên kết với NetAcademy bằng 2 thứ tiếng Tàu và tiếng Anh. Vậy mà cũng UBI này đang liên kết với một số trường được xem là có tiếng, thậm chí hàng đầu ở VN đấy, các bạn ạ! Như vậy có nghĩa là các trường hàng đầu của VN là cùng hội cùng thuyền với NetAcademy sao? Chao ôi, đau xót quá các bạn ơi!)

Đấy, lý do mà tôi nghi ngờ UBI là 'diploma mill' là thế. Không chính thức, chỉ là phán đoán của cá nhân tôi thôi. Đã thuyết phục được các bạn chưa, hay vẫn phải có thông tin chính thức? Mà cần gì thông tin chính thức nhỉ, tôi thấy có rất nhiều điều quan trọng trong đời, ví dụ như lập gia đình, bạn có cần ai thông tin chính thức cho bạn về người bạn định lấy làm vợ, làm chồng đâu, mà tự bạn quyết định trên những phán đoán của mình đấy chứ?

Ôi, giáo dục đại học của Việt Nam ôi! Bao giờ mới khá lên được đây, chẳng lẽ cứ mãi thế này sao?

À quên, xin chép lên đây một vài ý kiến của các học viên về chương trình đào tạo của UBI tại VN để các bạn tiếp tục có thêm thông tin mà phán đoán:

Nguyen Tuyen:
Trung thực mà nói, có quá nhiều chương trình MBA liên doanh liên kết theo kiểu treo đầu dê bán thịt chó và chẳng cần học cũng có bằng. Chính vì vậy mà không những bạn Federer mà rất nhiều người khác khi có ý định học MBA đều thực sự không biết chọn vì vàng thau lẫn lộn, trường nào cũng quảng cáo là .. hàng đầu, đâu có ai chịu nhận hàng cuối bao giờ.

Tôi có vài người bạn đang theo học chương trình MBA Việt 100%, khi tôi hỏi sao không học chương trình của nước ngoài dạng liên kết đào tạo thì được vỗ vào mặt bằng hàng loạt dẫn chứng.....nào là anh ấy, chị nọ cũng học chương trình của Mỹ, Bỉ....etc đấy, có cần học gì đâu mà vẫn có có bằng. Quả thật như vậy nên tôi tịt ngòi luôn, lên diễn đàn thì mạnh miệng nói vậy thôi chứ ra ra ngoài đâu dám khoe học UBI hay này nọ đâu.

Túm lại, nhu cầu đang rộ, mọi người cần thì sẽ có nơi cung, có bạn cần tấm bìa, có người cần kiến thức. Cùng một lớp và cùng một chương trình, cùng thày cung học.. nhưng có người thì "bay rất cao", vận dụng được kiến thức đã học vào công việc của mình, thấy trưởng thành và tự tin hơn nhưng cũng có không ít (có lẽ là số đông) chỉ "sè sè ngọn cỏ" - Trích lời GS. T.T.N Thiêm.

Nguồn: http://www.topmba.vn/forum/index.php/topic,1596.20/wap2.html

Random:
Quote from: Federer on October 07, 2009, 08:23:43 AM
Kính chào các anh, chị và các bạn,
Rất vui được tham gia diễn đàn topmba và được trở thành member mới toanh.
Ngày hôm trước, tôi vừa nộp hồ sơ xét tuyển khoá EMBA tháng 10/2009. Tuy nhiên qua nói chuyện với một anh vừa tốt nghiệp EMBA niên khoá 2008 và đọc kỹ thông tin các bạn đã chia sẻ trên diễn đàn này tôi thực sự lo lắng và có thể sẽ phải thay đổi kế hoạch của mình với những lý do sau:

1.Một lớp học khoảng 60-70 người nghe giảng qua phiên dịch cho một khoá MBA quốc tế (171 triệu VND) thì có hiệu quả gì không vì cái chúng ta cần cải thiện là tiếng Anh thì rốt cuộc về tay không, chưa nói đến nội dung môn chuyên ngành. Lớp đông như vậy có thể vì xét tuyển, mà xét tuyển thì đa số là "trúng".

2.Thiết nghĩ chương trình này quả thật cho các bác lãnh đạo ở tầm vĩ mô vì các môn học quá chung chung. Học xong lại không phải bảo vệ luận văn thì sẽ không phát triển kỹ năng cá nhân của mình và thực sự tôi thấy không có bất kỳ một áp lực nào, thế thì học EMBA ... thuận lợi quá!!!

Đây chỉ là quan điểm cá nhân (một cách chủ quan) vì mỗi người chúng ta đều có một hướng đi riêng của mình.

Thông qua topic, cho em hỏi các anh/chị đã tốt nghiệp MBA chương trình chuẩn 15 môn dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh tại SGS thì phải thi đầu vào những môn gì, yêu cầu tiếng Anh và mức học phí là bao nhiêu?
Chân thành cảm ơn các anh chị và các bạn đã quan tâm..

Nguồn: http://www.topmba.vn/forum/index.php/topic,1596.15/wap2.html

"Xưởng bằng giả: Tác hại đối với sinh viên và xã hội"

Cập nhật ngày 17/10/2010
Dịch xong bài viết này để gửi cho TS, tôi cũng đồng thời gửi email xin phép 2 tác giả (vì họ có cung cấp email để liên lạc). Vì 2 người nên phải chờ lâu, lại là những nhân vật đình đám, bận rộn. Nhưng hôm nay tôi đã nhận được thư đồng ý của cả 2 tác giả rồi, nên cập nhật lên đây, để ... khoe, và cũng để thấy rằng, có lẽ VN nên tập thói quen xin phép, vì trong đa số trường hợp thì người ta đồng ý thôi.

Chúng ta cần phải bắt đầu lại từ đầu, có phải không? Từ việc xây dựng lại một nền văn hóa học thuật tôn trọng sự thật, tôn trọng sở hữu trí tuệ của người khác, và tôn trọng thông lệ quốc tế. Bắt đầu từ hôm nay, và vào ngay lúc này, các bạn nhỉ.

Bài viết này tôi vừa gửi cho Tia Sáng, và đã được đăng ngay trên trang mạng online. Tôi đã chọn nó định dịch để làm tư liệu và cho đăng lên bản tin của TTKT nơi tôi làm việc, nhưng do tính thời sự của vấn đề, nên đã gửi đến Tia Sáng để có thể đến được với đối tượng độc giả rộng rãi hơn.

Trong entry này, tôi xin đăng lại lời giới thiệu về bài viết đã được dịch ra tiếng Việt này, kèm mấy trích đoạn mà tôi cho là quan trọng. Mong mọi người đọc và cho ý kiến nhé!
-----
Giới thiệu bài viết (Phương Anh giới thiệu)

Những tin tức dồn dập hàng ngày trên các tờ báo lớn đang làm cho công chúng Việt Nam bắt đầu tỉnh thức với nạn bằng giả, trường dỏm đang hoành hành khắp nơi trên cả nước. Nhưng bằng giả, trường dỏm không chỉ có ở Việt Nam, mà đang là một vấn nạn toàn cầu. Nhiều nỗ lực quan trọng trên phạm vi quốc tế để chống lại nạn trường dỏm, bằng giả này đã và đang được thực hiện.

Các nỗ lực chống bằng giả, trường dỏm có thể phân loại thành 3 nhóm hoạt động chính: (1) tăng cường sự giám sát của chính quyền đối với các việc cấp phát và sử dụng bằng cấp, và thực hiện các biện pháp chế tài nghiêm nhặt đối với những trường hợp vi phạm; (2) tăng cường vai trò của giới truyền thông trong việc cung cấp thông tin minh bạch về các trường đại học trong và ngoài nước; và (3) giáo dục người tiêu dùng giáo dục (tức các sinh viên và gia đình), người sử dụng lao động, và toàn xã hội, về những tác hại có thể có do việc tham gia học tập ở những trường đại học dỏm (trong tiếng Anh gọi là diploma mill, tạm dịch là ‘xưởng bằng giả’) gây ra. Cả 3 nhóm hoạt động nói trên đều quan trọng và cần được triển khai đồng thời và nhịp nhàng để tạo ra một hiệu ứng cộng hưởng làm tăng hiệu quả của nỗ lực chống bằng giả, trường dỏm.

Bài viết dưới đây của hai tác giả Judith S. Eaton thuộc CHEA (Hội đồng kiểm định giáo dục đại học Hoa Kỳ) và Stamenka Uvalic – Trumbic thuộc UNESCO nhằm nêu tổng quan về vấn nạn xưởng bằng giả trên phạm vi toàn thế giới. Bài viết đã được đăng trên trang web của CIHE (Center for Interational Higher Education, Trung tâm nghiên cứu giáo dục đại học quốc tế thuộc ĐH Boston, Hoa Kỳ) từ năm 2008.

Chúng tôi trân trọng giới thiệu bài viết này đến các bạn đọc như một nỗ lực của giới truyền thông nhằm ngăn chặn bớt những tác hại của các xưởng bằng giả quốc tế trong giai đoạn đang hội nhập sâu rộng như hiện nay. Phần in nghiêng đậm là do tôi thêm vào để nhấn mạnh, không có trong bản gốc..
Phương Anh giới thiệu – Kim Khôi dịch

Xin đọc toàn bài tại đây.
---------
‘Xưởng bằng giả’ - Tác hại đối với sinh viên và xã hội
Judith S. Eaton và Stamenka Uvalic – Trumbic
Judith S. Eaton là Chủ tịch Hội đồng Kiểm định Giáo dục Đại học đặt tại Washington D.C, Hoa Kỳ. Email: eaton@chea.org và Stamenka Uvalic-Trumbic hiện là Trưởng Bộ phận Cải cách, Đổi mới, và Đảm bảo Chất lượng, Phòng Giáo dục Đại học, UNESCO tại Paris, Pháp. Email: s.uvalic-trumbic@unesco.org.

[...]
Đặc điểm của các xưởng bằng giả

Tuy không có một khái niệm được thừa nhận rộng rãi về xưởng bằng giả, nhưng hầu hết những “trường” này đều có chung một số đặc điểm. Bằng cấp của các “trường” này đều có thể mua được. Chúng không đòi hỏi hoặc đòi hỏi rất ít việc tham gia lớp học của sinh viên (trực diện hoặc trực tuyến). Sinh viên ở đây được yêu cầu làm rất ít bài tập, và yêu cầu tốt nghiệp là ở mức tối thiểu. Việc quyết định cấp bằng có thể dựa một phần rất lớn trên lý lịch cá nhân hoặc kinh nghiệm thực tế, và những yêu cầu trên có thể không được quy định bằng văn bản. Một số xưởng bằng giả có thể không có giấy phép hoạt động của tiểu bang. Tên của các “trường” này thường được chọn sao cho nghe hao hao giống những trường đại học, cao đẳng nổi tiếng. Nhằm gia tăng lòng tin của khách hàng, một vài “trường” còn mạo nhận về các tổ chức quốc tế như UNESCO hoặc WHO, tuyên bố sai sự thật rằng đã được các tổ chức nêu trên kiểm định. Những ‘trường’ này có thể không đưa ra được bằng chứng đáng tin cậy về chất lượng của mình – chẳng hạn như đã được kiểm định bởi các tổ chức kiểm định được công nhận.

[...]

Đa số các quốc gia xuất khẩu các xưởng bằng giả này lại là những quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Anh Quốc và Úc; trong khi các quốc gia nhập khẩu một cách hoàn toàn tự nguyện và không nghi ngại chính là những quốc gia đang phát triển.

Thật khó có thể xác định được số lượng các xưởng bằng giả đang hoạt động, và những ước lượng về số trường dỏm này cùng với phạm vi hoạt động của chúng cần được xem xét cẩn thận. Phạm vi tài chánh của một xưởng bằng giả có thể xê dịch từ nửa tỉ đô-la cho đến hàng tỉ đô-la hằng năm.

Những rủi ro từ những xưởng bằng giả

Các xưởng bằng giả gây ra những tác động đáng kể về mặt xã hội, vì vậy mọi người có liên quan đến giáo dục đại học đều có trách nhiệm ngăn cản sự tồn tại của những tổ chức đáng ngờ này. Những người có liên quan không chỉ là sinh viên mà còn là các nhà tuyển dụng và chính phủ, cũng như là các trường đại học và cao đẳng thực chất.

Đối với sinh viên, dù họ là những người cố tình tìm kiếm bằng cấp bằng con đường dễ dãi hoặc là nạn nhân của những quảng cáo sai lệch từ các xưởng bằng giả, đều là những người bị hại vì những bằng giả mắc tiền đó đều là lừa đảo và trong nhiều trường hợp là không có giá trị. Các sinh viên và phụ huynh tại các quốc gia đang phát triển, những người bị thu hút bởi cơ hội có được một bằng cấp nước ngoài một cách linh động chính là nhóm đối tượng dễ bị hại nhất. Điều rất thường xảy ra là những bằng giả này không thể dùng để xin việc hoặc thăng chức. Số tín chỉ từ các xưởng bằng giả không được chuyển đổi sang những trường hợp pháp. Nếu một bằng đại học được chứng minh là giả, nó sẽ không được chấp nhận để vào học sau đại học.

Các nhà tuyển dụng bị tổn thương khi họ vô tình tin tưởng vào những bằng cấp giả mạo và xem đó là bằng chứng về năng lực của nhân viên mà họ tuyển dụng. Một nhân viên có bằng giả như vậy, ở mức nhẹ nhất, sẽ làm cho đơn vị bị mất mặt. Ở mức nặng nhất, những người sử dụng bằng dỏm là mối đe dọa cho người khác, đặc biệt khi những bằng dỏm ấy lại được sử dụng như sự đảm bảo về mặt chuyên môn trong những lĩnh vực như điều dưỡng và công trình sư. Lúc đó, mạng sống của nhiều người sẽ bị đe dọa.

[...]

Các trường đại học và cao đẳng cũng chịu thiệt hại do các xưởng bằng giả gây ra vì chúng làm suy giảm những nỗ lực hợp pháp của các trường đại học chân chính trong việc cung cấp dịch vụ giáo dục đại học có chất lượng. Khi các xưởng bằng giả nhái tên những trường đáng tin cậy để phục vụ nhu cầu bất chính của các xưởng bằng giả này, chúng đã tạo ra sự nhầm lẫn và nghi ngờ trong các sinh viên tiềm năng và xã hội đối với những trường chân chính. Sự nghi ngờ của xã hội đối với các xưởng bằng giả khiến cho những trường đại học hợp pháp bị vạ lây, làm giảm đi các nỗ lực duy trì niềm tin của công chúng và nỗ lực phục vụ xã hội của các trường đại học tử tế.

Nguồn:
[Online] Available: http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/Number53/p3_Eaton_Uvalic-Trumbic.htm

UBI, hay 10 năm phong trào du học và 'du học tại chỗ' tại VN

Tôi vừa đọc trên blog cá nhân của GS Nguyễn Văn Tuấn một bài viết về các chương trình liên kết. Ở đây. Rất đáng đọc. Còn tôi, tôi đọc, và giật mình thon thót!

Tại sao lại giật mình? Là vì bài viết nhắc đến cái tên UBI, viết tắt của United Business Institute, một tên tuổi quen thuộc trong lãnh vực đào tạo QTKD tại VN.

Phải kể lể dài dòng một chút: Trước khi làm tại đơn vị hiện nay (Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo thuộc ĐHQG-HCM), tôi đã làm việc tại trường ĐH KHXH-NV, một trường thành viên của ĐHQG-HCM, và có vài năm làm Phó Giám đốc rồi sau đó là Giám đốc Trung tâm Du học, kiêm Phó Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học và Hợp tác quốc tế. Lúc ấy là khoảng đầu thiên niên kỷ (khoảng 2000-2001). Tôi làm ở đó cho đến khi rời ngôi trường mà tôi đã làm việc đúng 20 năm để chuyển sang vị trí hiện nay, vào cuối năm 2003.

Với vị trí lúc ấy, tôi đã từng gặp gỡ rất nhiều 'đối tác tiềm năng' từ Singapore, Thái Lan, Mã Lai, Nga, Úc, Anh, rồi cả Trung Quốc, Ấn Độ nữa vv đến đề nghị hợp tác trong lãnh vực du học. Tôi còn nhớ, thời đó TTDH nơi tôi làm việc cứ thường xuyên (có thể một vài tháng lại có một hội thảo) nhận được lời mời cùng tổ chức hội thảo du học - thực chất là một buổi giới thiệu thông tin tiếp thị cho một trường hoặc một chương trình đào tạo của nước ngoài, mà trong đó đối tác phía VN có vai trò gần như người phục vụ không công và đứng ra bảo lãnh về mặt nhân thân cho họ, để họ chiêu dụ khách hàng.

Du học, và 'du học tại chỗ' mà ngày nay gọi là 'liên kết' lúc ấy dường như mới trở thành cái mốt hay sao ấy, hoặc cũng có thể là một cái cớ để người ta có thể đi ra nước ngoài sinh sống, nên thị trường làm ăn có vẻ nhộn nhịp ghê lắm, và ai làm khéo thì dịch vụ du học lúc ấy là một dịch vụ béo bở, hầu như không bỏ vốn mà thu lời bằng ngoại tệ mạnh! Một bằng cớ hiển nhiên là Trung tâm Hợp điểm, tôi biết họ từ lúc họ chưa có mảnh đất cắm dùi nên có một số hoạt động còn phải nhờ Phòng HTQT của tôi làm giúp, mà rất nhanh chóng sau đó đã trở thành một tập đoàn, hình như thế, làm ăn phát đạt ra phết!

Tất nhiên, nguồn thu là từ sinh viên. Các trường bên đó thường thỏa thuận rằng nếu đưa được 1 sinh viên sang bên ấy, thì phía VN sẽ được một số tiền nào đó để trang trải chi phí phía VN (hình như chuẩn mực là 10% học phí năm đầu, và có những nơi còn cao hơn nhiều). Lúc ấy, tôi nhớ tình hình cả nước hình như chẳng có bất kỳ có ai quan tâm về chất lượng của đối tác và chương trình gì cả.

Thật ra nhà nước cũng có luật lệ và quản lý, đúng rồi, nhưng chủ yếu là để quản lý an ninh - trật tự (ngoại kiều có ai ra, ai vào), và hành chính (ghi nhận lại các hoạt động để cuối năm thống kê lại xem đã có bao nhiêu chương trình liên kết, chúng tên gì, liên kết với ai, vv). Do mới mở cửa, không kinh nghiệm, và thiếu hướng dẫn, nên sơ hở, sai sót vào lúc ấy chắc chắn phải là nhiều lắm lắm!

Riêng nói hoạt động của tôi. Do được học hành khá nghiêm chỉnh, đào tạo bài bản, nên hồi đó tiếng là làm TTDH thì có tiền (?) nhưng tôi chủ yếu quan tâm cung cấp thông tin miễn phí và những lời khuyên đúng cho khách hàng về những gì họ cần biết, mà chủ yếu là về các kỳ thi quốc tế (nghề của tôi). Ngoài hoạt động thông tin (miễn phí), tôi còn tổ chức các lớp dạy tiếng Anh để chuẩn bị du học - riêng chuyện này thì tôi làm khá đàng hoàng, và cũng có chút uy tín, có thu nhập tí chút để nuôi quân.

Nhưng làm đàng hoàng, không chạy theo lợi nhuận bằng mọi giá, mà lại chẳng được ai đầu tư, phải tự trang trải, lại còn phải nộp thuế (vì là hoạt động có thu), nên chỉ làm 2 năm là tôi quá mệt, đề nghị đóng cửa trung tâm, và trả lại chức GĐ, và loay hoay sao, lại chuyển sang làm 'chất lượng' (trái nghề hoàn toàn, dù tất nhiên tôi cũng được trang bị sẵn một số phương pháp và kiến thức của ngành giáo dục, và của khoa học đo lường đánh giá).

Nói dài dòng thế chỉ để dẫn nhập. Phần chính là đây: trong thời gian tôi làm (gần 3 năm ở TTDH) thì tôi đã tiếp xúc khá nhiều tay 'môi giới', chủ yếu là Việt kiều, nhưng cũng có cả người nước ngoài, chủ yếu là Mỹ, Singapore, và Mã Lai, đến giới thiệu nhiều chương trình, mà bây giờ, 10 năm sau, với gần 7 năm làm chất lượng, tôi biết chắc chắn là đa số là những đối tác dỏm và những chương trình dỏm.

May sao hồi ấy tôi có một ông sếp (đã quá cố, may he rest in peace) rất khó tính, chất vấn vặn vẹo đủ thứ, và bản thân tôi cũng ... phi lợi nhuận quá đi, nên hình như các đối tác ... dỏm tự động bỏ đi dần. Mà khách hàng của tôi cũng thế: họ muốn những câu trả lời ăn chắc, ví dụ: đảm bảo 100% được nhận vào học, 100% có visa, không cần chứng chỉ tiếng Anh, vv, còn tôi thì tôi không làm như vậy được, luôn trả lời đúng sự thật, ví dụ 'tiếng Anh của em còn yếu lắm', 'khi phỏng vấn em nên nói sự thật, đừng học sẵn câu trả lời mang tính đối phó, không đóng kịch' vv, nên họ ... nản, và cũng bỏ đi nơi khác hết. Nên TT của tôi mới khó khăn thế, và tôi mới đề nghị đóng cửa, là thế (dù bây giờ nghĩ lại, tôi cũng bắt đầu có uy tín trong giới làm du học thời ấy).

Vậy còn UBI thì sao? À, chương trình này đầu tiên là xuất phát từ trường của tôi, nhưng (may quá), nó được quản lý như một chương trình độc lập hoàn toàn. Và là một chương trình rất ăn khách. Thật ra thì nó đáp ứng đúng nhu cầu của VN mới mở cửa, cần kiến thức về QTKD. Nói gì thì nói, nó cũng làm được cái việc là 'khai hoang' cho người học về QTKD, vì trước đó có lẽ không ai biết gì. Và nó trở thành một tên tuổi ở VN. Sau đó, tôi thấy nó mở rộng hợp tác sang nhiều đối tác VN khác.

Vì nó đã có mặt khá lâu ở VN, và học viên của nó cũng có nhiều người tôi cho rất tốt, đặc biệt là những người lớp đầu tiên, có chí tiến thủ, có những người bây giờ khá thành đạt và giữ những vị trí cao trong quản lý, kể cả quản lý giáo dục, và có cả những người tôi biết. Thậm chí, ngay cả tôi có lúc cũng muốn đi học (vì tin rằng kiến thức QTKD sẽ giúp ích cho công việc quản lý của tôi), mà UBI thì sau một hồi hoạt động đã được tin là một địa chỉ tương đối có uy tín (tôi chỉ nói là được tin thôi nhé, chứ không khẳng định gì về uy tín, lại càng không biết gì về chất lượng của nó).

Nhưng quả thật, ngay từ thời ấy tôi đã ngờ ngợ về nó, vì có một em làm trong chương trình ấy có hỏi tôi một câu gì đó mà tôi không trả lời được. Đại khái hình như trong brochure giới thiệu chương trình có nêu, UBI là trường của Bỉ, nhưng bằng cấp được công nhận tại một nước nào khác tôi không nhớ. Hơi phi lý! Nhưng chỉ thoáng thắc mắc, rồi thôi!

Tôi cũng nhớ, khoảng năm 2002, có một học giả của chương trình Fulbright vốn đã từng làm PHT của một trường đại học Mỹ, hay nói chuyện với tôi, và khi thấy các brochure giới thiệu du học mà tôi có (do các 'đối tác' gửi cho), đã khuyên tôi hãy cẩn thận, vì có nhiều khả năng những chương trình đó là dỏm. Tôi nghe, cũng ngờ ngợ vậy thôi - hồi ấy còn ngơ ngác lắm, và mọi người thì còn đang hăng hái, phấn khởi lắm khi đất nước mới mở cửa, cho người dân đi ra ngoài học tập dễ dàng như vậy (ngày trước, được ra nước ngoài quả là một sự kiện once in a lifetime, thực thế!)

Cho đến rất gần đây, khoảng cách đây 2 tháng, một trường ĐH tư thục mới mở ở VN mà tôi có quen biết, có hỏi ý kiến tôi về một chương trình hợp tác cũng về QTKD. Lúc này, với gần 7 năm lăn lộn trong nghề chất lượng, và đọc nhiều, đi nhiều, tôi bắt đầu có cặp mắt cú vọ, và ngửi thấy 'hơi tiền' trong mối quan hệ hợp tác đó.

Đại khái, họ 'bán' cho mình một 'chương trình đào tạo' đã được số hóa (digitised) với giá lump sum là 3000 USD cho một bằng cử nhân và 5000 USD cho một bằng MBA, và sẽ cấp bằng của một trong mấy đối tác của nó, trong đó có hình như là cái trường International American University (IAU) 'khét tiếng' mà tôi đề cập đến trong entry mới đây, và ... UBI!!!! Còn phía VN, thì có quyền sử dụng nội dung đó để dạy (tùy ý), và được quyền thu tiền học viên kiểu gì và bao nhiêu cũng được, miễn là cứ một học viên thì trả cho họ 3000/5000 USD tùy trình độ. Well, đó là nói thẳng thừng, thô thiển, còn họ thì nói khéo léo hơn, văn hoa hơn, sử dụng uyển ngữ nhiều hơn!

Vâng, UBI!!! Là trường mà GS Nguyễn Văn Tuấn vừa nói đến trong bài của ông. Tôi cũng vừa tra mạng, và thấy vài thông tin rất đáng ngờ về UBI sau đây, xin đưa link vừa để lưu vừa để thông tin đến những ai quan tâm:

1. UBI (Belgium) is zapped!
Ở đây: http://www.degreediscussion.com/forums/viewtopic.php?f=5&t=7168

2. Net Academy có liên kết với UBI và IAU!!!
Trời ơi, Net Academy chính là đối tác mà tôi đã gặp đại diện phía VN mà tôi mới nhắc đến ở trên đó. Ở đây này: http://online.degree.net/accredited-unaccredited-state-approved-diploma-mill/t-any-to-say-about-united-business-institutes-of-belgium-1720.html

3. UBI có thực sự chất lượng?
Trên một diễn đàn tiếng Việt. Rất nên đọc, để hiểu người học VN nghĩ gì (tôi chưa nói đúng hay sai). Ở đây: http://www.topmba.vn/forum/index.php?topic=1843.0.

Chà, đã 1:40 sáng rồi. Tôi đau đầu quá, phải đi ngủ thôi! Nhưng việc này rõ ràng phải tìm hiểu tiếp. Các bạn nào biết gì hơn về UBI hoặc các trường có nghi vấn khác, xin góp ý nhé!

Irvine University, và việc "kiểm soát chất lượng đào tạo"

Tôi vừa nhận được thông tin từ bạn bè gửi link cho biết ĐHQG HN đã phản hồi về vụ liên kết với ĐH Irvine, theo đó thông tin trường này dỏm là chưa chính xác. Thông tin đó ở đây.

Tôi đã vào trang đó để đọc tin, và thấy có một số nhầm lẫn, nên phải phản hồi nhanh lên trên blog này để chia sẻ thông tin đến những ai cần biết. Xin mọi người đọc những đoạn trích dưới đây từ bài báo trên, cùng phần phản hồi của tôi. Phần in nghiêng/ đậm là tôi thêm vào để nhấn mạnh.

Trường Đại học Irvine có trụ sở chính đặt tại vùng Cerritos, tiểu bang California, Hoa Kỳ. Trường Đại học Luật là trường được thành lập đầu tiên thuộc Đại học Irvine sau đó thành lập thêm 2 trường là Trường Kinh doanh (College of Business) và Trường College of Liberal Arts.

Các chương trình của Trường Đại học Irvine đã được cơ quan giáo dục tiểu bang California BPPE (Bureau for Private Postsecondary Education - một tổ chức pháp lý có vai trò kiểm soát chất lượng đào tạo các trường cao đẳng và đại học tư đang hoạt động tại tiểu bang California) thẩm định và công nhận cấp phát văn bằng theo số Institution Approval # 20787.

Như vậy, trường Đại học Irvine hoàn toàn có tư cách pháp nhân với tiểu bang California để hoạt động như một trường đại học tư.

Nhận xét: Ở đây, người viết đã nhầm lẫn giữa việc "có tư cách pháp nhân với tiểu bang California để hoạt động" với việc "đã được [...] một tổ chức pháp lý có vai trò kiểm soát chất lượng đào tạo [...] thẩm định và cấp phát văn bằng".

Thực ra, nếu thông tin trên đây chính xác (tôi sẽ kiểm tra, nhưng chưa có thời gian, sẽ cập nhật sau) thì phải hiểu như sau: đây là một đơn vị đã đăng ký hoạt động chính thức như một đại học tư (tức sẽ phải chịu thuế, ví dụ thế?) tại Cali và đã được cấp phép hoạt động.

Cái này giống như ở VN, một công ty tư nhân (ví dụ công ty mẹ của trường Saigon Tech, nơi tôi có thời gian tham gia giảng dạy nên có biết sơ sơ về nó) có đăng ký với Bộ Kế hoạch Đầu tư để hoạt động trong lãnh vực đào tạo tại VN, và đã được cấp phép hoạt động. Nhưng không thể hiểu là nó đã được một tổ chức pháp lý có vai trò kiểm soát chất lượng đào tạo thẩm định và cấp phát văn bằng được! Vì có giấy phép hoạt động (ở VN do Bộ KH-ĐT cấp) không có nghĩa là có chất lượng trong hoạt động đào tạo (ở VN do Bộ GD kiểm soát).

Nói thêm: Việc kiểm định (accreditation) ở Mỹ KHÔNG do một tổ chức pháp lý thực hiện, mà do một tổ chức nghiệp vụ tư nhân (độc lập) thực hiện. Các tổ chức này - được gọi là các tổ chức kiểm định - accreditor - được "đảm bảo chất lượng hoạt động" thông qua một quá trình gọi là quá trình công nhận (recognition). Ở Mỹ, chỉ có 2 nơi có quyền công nhận các tổ chức kiểm định, đó là CHEA (Hội đồng kiểm định giáo dục đại học) và USDE (Bộ Giáo dục Mỹ).

Vậy BPPVE là ai? Cần phải kiểm tra xem đây có phải là một tổ chức kiểm định được công nhận hay không. Tôi sẽ kiểm tra, rồi tiếp tục cập nhật trên trang blog này để mọi người nắm thông tin nhé.
-------
Tôi vừa kiểm tra thì thấy BPPVE KHÔNG phải là một tổ chức kiểm định. Như vậy, giống như tôi đã nói ở trên, nó có vai trò cấp phép giống Bộ KHĐT của VN, nhưng không kiểm soát chất lượng gì cả, vì việc đó là của người khác.

Tôi vào trường Irvine thì không có thông tin về kiểm định, vậy nó không được công nhận --> bằng cấp không được thừa nhận khi xin học cao hơn. Còn kiến thức, kỹ năng nó cung cấp có tốt không thì không biết được, mà có lẽ cái đó tùy thuộc vào người học. Nhưng như thế thì quyền lợi người học ít được bảo đảm.

Các bạn quan tâm có thể đọc thêm ở đây.
----
Cập nhật sáng 3/8, lúc 6:00
Các bạn xem trong comment thứ 9 sẽ thấy một đường link dẫn đến 1 bài viết mới của PhDVn. Rất nhiều thông tin chi tiết, đáng đọc. Tôi nghĩ, về chủ đề này phải viết thêm nhiều nhiều, không thể để như thế này được.

Nhân tiên, trước đây tôi có viết một bài về "Giáo dục xuyên biên giới và bảo vệ người tiêu dùng trong giáo dục" (đại khái thế), đưa ra những khuyến cáo của UNESCO và OECD dành cho những nước nghèo như VN. Nhưng bài viết ấy bị mọi người bỏ ngoài tai. Nay chắc phải đăng lại ở đâu đó để cảnh báo cho cộng đồng. Ai quan tâm có thể đọc ở đây.

Lại chuyện bằng dỏm, trường ma

Chuyện tưởng đã êm rồi, nhưng hôm nay tôi lại đọc được một vài thông tin khiến phải xới chuyện này lên lại.

Trước hết là mấy mẩu tin khá "giật gân" trên blog Diploma Mill News mà tôi có đưa link trên blogroll của tôi, link đây: http://diplomamillnews.blogspot.com/. Nếu bạn nào quan tâm đến vấn đề này thì chịu khó vào đây thường xuyên, sẽ nhận được tin nóng đều đặn. Riêng những tin đáng quan tâm hôm nay gồm có:

1. Giáo sư "có biên chế" (tenured professor) tại trường ĐH Northeastern Illinois có bằng Tiến sĩ dỏm (bogus PhD).
Đặc biệt, tin này còn mới, chỉ mới đưa lên báo chí Mỹ cách đây chưa đến 2 tháng, mới đầu tháng 5/2010 thôi. Có thể đọc nguyên gốc ở đây, đây nữa, và cả ở đây. Thời gian này hình như cũng rất gần với thời gian phát hiện ra vụ bằng dỏm, bằng giả ở VN thì phải. Ngôi trường "dỏm" được xác định trong mẩu tin này là trường Pacific Western University. Xem trích dẫn ở đây:

Okosun [tên vị GS bị xác định là có bằng dỏm] got his doctorate from the now-shuttered Pacific Western University in Los Angeles. In a 2004 report, the congressional agency then known as the U.S. General Accounting Office said the school was unaccredited, offered degrees for a fee and didn’t require any classroom instruction.

Trường này nằm ở bang California, là bang đứng đầu danh sách các tiểu bang ở Mỹ có các trường ma, trường dỏm.

2. Chuyên gia tư vấn sức khỏe tâm thần (mental health counselor) bị cảnh sát bắt giữ vì bị buộc tội sử dụng bằng giả.
Tin ấy ở đây, và đây nữa chi tiết đầy đủ. Bằng cấp của nhân vật này là do các trường "ma" sau đây cấp: Hamilton University & Richardson University. Thật ra, cả 2 trường này cũng chỉ là 1, chỉ là trường sau (Richardson) đổi tên sau khi trường trước (Hamilton) bị phát hiện mà thôi. Thông tin về 2 trường này có trong danh sách các trường đại học "có vấn đề" được nêu trên trang web của Sở Thẩm định Văn bằng của tiểu bang Oregon (Mỹ), link ở đây: http://www.osac.state.or.us/oda/unaccredited.aspx. Xem ảnh chụp màn hình dưới đây:


Đó là tin trên báo Mỹ, về nạn bằng giả, bằng dỏm trên đất Mỹ. Thì đã nói là Mỹ vốn đứng đầu danh sách nơi cấp bằng giả, bằng dỏm, trường ma, trường bịa, và kiểm định dỏm, kiểm định xạo mà lại. Nhưng khổ nỗi là điều đó ít ai biết, đặc biệt là dân chúng các nước kém phát triển như VN.

Nhưng may quá, và cũng lạ quá, hôm nay tôi đọc được tin này trên Báo Đất Việt: "Mỹ là lò bằng giả toàn cầu". Tin ấy ở đây. Không mới, nhưng viết khá kỹ, nhiều thông tin đối với bạn đọc đang có ý định lấy bằng đại học hoặc sau đại học của Mỹ.

Hãy tạm đưa thông tin thế đã. Một lúc nào khác có chút thời gian tôi sẽ viết entry phân tích lý do tại sao Mỹ lại nhiều bằng giả, vai trò của thầy, trò, nhà quản lý, và toàn xã hội trong việc "phòng chống" nạn bằng giả, bằng dỏm này trên đất Mỹ ra sao, để rút ra bài học kinh nghiệm cho VN.

Làm thế nào để chọn chương trình liên kết?

Hôm nay là ngày nhà báo (không phải ngày nhà giáo!). Tôi tất nhiên không phải là nhà báo, nhưng hôm nay vào cơ quan lại được các em chúc mừng, vì "lúc này cô 'lên' báo liên tục"!

Ừ mà ngẫm lại, quả có thế thật. Điều đó, tất nhiên cũng làm tôi vui vui, vì nhờ 'lên' báo mà có lẽ có nhiều người biết đến mình hơn. Nhưng thật ra, tôi 'lên' báo nhiều thì có lẽ cũng dở, vì thường là tôi được mời để "phản biện" một vấn đề gì đó. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc giáo dục VN đang có nhiều vấn đề cần tranh cãi và giải quyết.

Thôi thì hãy cứ tin rằng, ở đâu cũng có vấn đề chứ chẳng riêng VN, thật vậy. Và nếu báo chí làm tốt vai trò thông tin khách quan và phản biện xã hội, thì như thế cuộc sống sẽ ngày càng tiến bộ hơn.

Còn hôm nay, xin "khoe" một "mẩu" tôi đã gửi để chia sẻ với PV của báo Thanh Niên và đã đăng hôm nay, ở đây (xem trong box). Bản gốc tôi viết dưới đây, chắc chắn đã được cắt gọn gàng lại một chút vì tôi viết hơi vội. Xin gửi lên đây cho mọi người đọc và trao đổi nhé.
---
Sau loạt bài trên báo Thanh Niên về vụ “mập mờ chương trình liên kết quốc tế”, nhiều bạn đọc đã thắc mắc muốn biết làm sao chọn được những chương trình liên kết tốt để học MBA. Dưới đây là một số lời khuyên tổng quát:

1. Chọn các đối tác tốt về phía Việt Nam. Các trường đại học công lập lớn, có truyền thống và có tên tuổi, thường cẩn trọng trong việc chọn đối tác hơn các công ty tư nhân hoặc các tổ chức xã hội – nghề nghiệp. Ngoài ra, những trường này cũng ít khi có những hành động vượt rào liều lĩnh, bất chấp luật lệ. Và cuối cùng, lực lượng giảng viên Việt Nam ở các trường này dù sao cũng tốt hơn.

2. Xem xét các yêu cầu của chương trình. Các yêu cầu này gồm có: yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, và cả bằng cấp ở đầu vào để bảo đảm người học có những năng lực tối thiểu để theo được chương trình học; yêu cầu về thời gian để hoàn tất chương trình (thông thường để hoàn tất bằng Master bán thời gian không thể dưới 18 tháng); yêu cầu của bài tiểu luận hoàn tất môn học (thông thường ở trình độ Master học viên phải viết được các bài tiểu luận dài khoảng 5000 từ tiếng Anh; chương trình nào chỉ yêu cầu thi trắc nghiệm sẽ không đảm bảo về chất lượng); và tất nhiên, yêu cầu về trình độ tiếng Anh nếu các chương trình này bằng tiếng Anh.

Thông thường, các chương trình có yêu cầu cao thì sẽ có học phí cao hơn. Tuy nhiên, chỉ xét về học phí thì không thể nói là chương trình nào có chất lượng hơn chương trình nào, vì các trường sẽ có những cách khác nhau để cắt giảm chi phí để tăng khả năng tiếp cận chương trình. Nhìn chung, yêu cầu của chương trình càng cao thì càng đảm bảo về chất lượng đầu ra.

3. Xem xét chất lượng của trường đối tác nước ngoài. Điều này khá phức tạp, do nó đòi hỏi người học phải có hiểu biết về hệ thống giáo dục của các nước trên thế giới, là điều không phải người học nào cũng làm được. Một cách đơn giản là xem xét các bảng xếp hạng trường đại học trên thế giới hoặc khu vực. Các trường có tên trong danh sách 200 trường hàng đầu của các bảng xếp hạng nổi tiếng như US News and World Report, hoặc SJTU (Đại học Giao thông Thượng Hải), hoặc của QS đều là các trường có thể tin cậy được. Các kết quả xếp hạng này đều được đưa lên mạng hàng năm, và có thể dùng công cụ tìm kiếm như google để tra cứu.

Đặc biệt, cần cảnh giác với những trường mới thành lập trong vòng 10 năm trở lại đây, với những tên gọi nghe rất kêu theo kiểu ĐH Quốc tế Châu Á (đã từng là scandal ở Việt Nam), ĐH Quốc tế Mỹ (!), hoặc những cái tên to tát khác. Mặc dù nếu kết luận là tất cả các trường có mang tên “quốc tế” đều là trường chất lượng kém là không đúng, nhưng quả thật có rất nhiều trường dỏm mang danh nghĩa “quốc tế” để khai thác tâm lý “sính ngoại” của các nước nghèo đang phát triển như Việt Nam.

4. Xem xét tình trạng được kiểm định của các trường đối tác (lời khuyên chỉ sử dụng cho các trường của Mỹ). Hoàn toàn có thể kiểm tra được điều này bằng cách vào cơ sở dữ liệu các trường được kiểm định tại địa chỉ http://ope.ed.gov/accreditation/Search.aspx. Chỉ cần gõ tên trường cần tìm hiểu, sẽ có ngay kết quả cần có.

5. Và lời khuyên cuối cùng: hỏi những người có thông tin trước khi quyết định! Một nguồn thông tin quan trọng là những diễn đàn của các sinh viên, cựu sinh viên Việt Nam đang học các chương trình tương tự, chẳng hạn như trang này mà tôi mới tìm được, cũng cung cấp khá nhiều thông tin hữu ích: http://saobiennhatrang.com/phpbb3/viewtopic.php?f=18&t=389. Hoặc hỏi các cơ quan truyền thông, họ sẽ biết cách tìm người để trả lời cho các bạn.
----
Nhân tiện, nói về các cơ quan kiểm định của Mỹ, các bạn có thể đọc lại bài phỏng vấn một số người trong đó có tôi, đã đăng trên Thanh Niên cách đây vài năm, xem ở đây.

Chúc các bạn chọn được chương trình liên kết vừa ý để học.

"Thủ đô bằng giả, trường ma của thế giới"?

Đố bạn biết cái thủ đô kinh hoàng đó nằm ở đâu? Không biết bao nhiêu bạn đã đoán đúng, nhưng câu trả lời là: nó nằm ngay tại Mỹ!

Thật đáng buồn, và đáng xấu hổ, phải không? Một đất nước với một nền giáo dục đại học mà cả thế giới ngưỡng mộ và học tập, một nơi được mệnh danh là "thiên đường của khoa học", lại cũng đồng thời bị mang tiếng là "thủ đô bằng giả, trường ma của thế giới". Rất đáng tiếc.

Bạn không tin? Có lẽ tôi nặng lời quá chăng, hay tại vì tôi không học đại học tại Mỹ nên tha hồ phê phán? Hay phải chăng là tôi muốn chống chế hoặc trả đũa gì đó cho vị giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ về sự ngây thơ đến tội nghiệp của ông khi hồn nhiên trả lời phỏng vấn về cái bằng tiến sĩ mà ông đã phải bỏ 17 ngàn đô la tiền túi ra để học.

Tôi nghĩ là ông đáng tội nghiệp, vì có thể ông đã chọn học chương trình này vì sự ái mộ nền giáo dục đại học ưu việt của nước Mỹ, ưu việt ở chỗ rất thoáng, rất đa dạng, phục vụ từng đối tượng riêng biệt (điều này cũng không sai lắm!), cũng như tôi và nhiều người khác đã từng và vẫn đang và sẽ còn tiếp tục ái mộ?

Không, không phải thế đâu. Cái tựa của entry này, mà tôi đã cẩn thận đặt trong ngoặc kép, là lời lẽ mà tôi đã lược dịch từ cái tựa bằng tiếng Anh của bài viết đăng trên trang newjerseynewsroom.com mới cách đây vài tháng thôi, vào tháng 1/2010, tại đây. Tựa gốc của bài viết ấy là "The US has become world capital of fake colleges and diplomas".

Phải nói ra ngoài một chút. Tôi không phải là nhà báo, cũng không phải là công an, hay thanh tra giáo dục, và hoàn toàn chẳng có chút quyền lực công nào để điều tra hay thẩm định những gì tôi tìm ra và đưa lên trang blog này.

Tất cả chỉ là nguồn lực cá nhân: thời gian riêng (không phải trong giờ làm việc), hiểu biết cá nhân tích lũy được trong suốt quá trình học tập và làm việc của chính mình, sử dụng thông tin công cộng và miễn phí, chủ yếu qua mạng, và sự phán đoán của cá nhân. Chỉ mong tạo ra những thông tin là có chút gì mới mẻ và hợp thời, hữu ích để đưa đến cộng đồng mà thôi. Như trách nhiệm xã hội của bất kỳ một ai trong thời đại ngày nay.

Vì vậy, thông tin tôi chọn và đưa lên đây, cùng với những nhận định của tôi, có thể là chưa hoàn toàn chính xác, chưa hoàn chỉnh. Nhưng đó chính là lý do tôi đưa ra công khai, để được mọi người đọc, kiểm tra, và trao đổi cho hoàn chỉnh hơn, hữu ích hơn.

Quay trở lại bài viết mà tôi đang giới thiệu. Theo bài viết ấy, hiện nay 2 quốc gia đứng đầu thế giới với danh hiệu "thủ đô thế giới về bằng giả, trường ma" chính là Mỹ và Anh. Thông tin ấy dựa trên một nghiên cứu kéo dài 18 tháng của một công ty mang tên Verifile Limited tại Anh Quốc. Xem trích dẫn dưới đây:

The 'Accredibase Report' is the result of an 18-month international research project by Eyal Ben Cohen and Rachel Winch of Verifile Limited, one of the leading background screening firms in the United Kingdom,

Report co-author Ben Cohen says: "We have so far identified 1,762 fake institutions, and we are still investigating a further 1,545 currently filed as ‘suspicious' before publishing them on the 'Accredibase' database."

Alarmingly, the US was found to be the world's fake college capital, with 810 diploma mills already identified and many more still under investigation as the Report went to press. More than 35 percent of the diploma mills operate in California, Hawaii, Washington and Florida. The world's second biggest concentration of fake colleges was in the UK, the Report exposing 271 bogus institutions, making the UK the centre of Europe's bogus colleges scam.

Đáng lưu ý: Trên 35% các 'xưởng bằng giả" (diploma mills) hoạt động tại các tiểu bang Cali, Hawaii, Washington, và Florida.

Và đây là nhận định rất đáng lưu ý của một trong nhóm tác giả của báo cáo nói trên:

"The problem of unaccredited institutions and bogus colleges is evidently a large and very real one facing employers, universities and government agencies around the world."

Vậy phải làm gì? Dưới đây là một vài lời khuyên làm sao để có thể nhận ra các "xưởng bằng giả":

- Contact details are limited to an email address and the institution is vague about its location.
- Sample certificates, transcripts or verification letters are available to view on the website.
- It makes over-complicated or misleading claims about accreditation or recognition.
- Its name is similar to that of a recognized and respected education institution.

Lời khuyên cuối cùng rất đáng chú ý. Nói thêm, hôm trước tôi có nêu cần cảnh giác với các trường có tên chứa các từ 'international' hoặc 'American', điều đó cũng rất đúng. Nói nôm na, nên cảnh giác với những trường có tên "nổ banh xác" như IAU (trường đại học quốc tế Mỹ!!!!), hoặc các trường "nhái tên", ví dụ như ĐH Standford (nhái tên trường Stanford, vốn không có 'd'), hoặc ĐH Nam Thái Bình Dương (Southern Pacific University, nơi vị giám đốc sở ở Phú Thọ đã ... vô tình mua bằng dỏm), nhại tên một trường có thật ở Úc, hình như là University of South Pacific. Thông tin có thể tìm thêm trên mạng.

Một nhận định cuối cùng: tôi thực sự lo ngại về các chương trình "liên kết" tại VN, và rất mong các vị có thẩm quyền sẽ tìm hiểu thêm và hành động để bảo vệ người tiêu dùng trong giáo dục. Vì đó cũng là bảo vệ tương lai của đất nước, thật vậy! Thử hỏi, mọi việc sẽ ra sao khi các quan chức, các nhà khoa học, các trí thức của VN, với bằng cấp đầy người (!), khi xem lý lịch lại toàn là những người lấy bằng từ những trường ma như thế? Mà tôi tin là đã có nhiều đấy, và sẽ còn nhiều nữa nếu chúng ta cứ "nghe qua cho biết rồi bỏ", như thế này.

Ví dụ, vụ "mập mờ chương trình liên kết" do báo Thanh Niên khui ra mới đây, rồi sao nữa? Hàng trăm tấm bằng thạc sĩ, tiến sĩ được cấp ra từ cái Viện gì đó với các trường liên kết IAU và Adam University, tất cả đều là bằng có vấn đề. Vì tôi đã lên tìm hiểu kỹ trên trang web của IAU, và nó có tất cả những dấu hiệu của một "diploma mill" mà các lời cảnh báo trên các trang thông tin chính thức đều có nêu. Vậy người đưa chương trình liên kết đó về để "phân phối" đến người tiêu dùng VN, và cả cơ quan cấp phép nữa, có thể trước đây không biết thông tin thì thôi, nay biết rồi thì phải có hành động gì đi chứ?

Hay là, như đa số những việc khác ở VN, rủi ro đó do người tiêu dùng phải chịu hoàn toàn? Giống như đi khám chữa bệnh, nếu bệnh viện làm sai, rủi ro chết người, thì cũng chỉ là cái số của người bệnh thôi, chứ đâu có ai muốn thế???

Tôi viết vội nên có lẽ lộn xộn, chỉ vì muốn ghi nhanh lại những thông tin và nhận định của mình (kẻo quên, vì không phải lúc nào cũng có thời gian để đọc và viết), và rất mong các cấp có thẩm quyền lưu ý! Để góp tay vào việc cải thiện hình ảnh giáo dục VN trong tương lai, vốn đã xuống rất thấp trong mắt bạn bè quốc tế.
--
Viết tiếp:
Tôi đã đọc qua cái báo cáo của Accredibase mà bài báo này đã giới thiệu. Chỉ có 21 trang (tiếng Anh, tất nhiên), khá dễ đọc, nội dung tổng quát, cung cấp thông tin nhanh và hữu dụng cho những nhà tuyển dụng và lãnh đạo các trường đại học. Ai quan tâm có thể download nó ở đây. Mọi người nên đọc để biết!

Ngoài ra, bài này cũng rất đáng đọc, lời khuyên làm sao nhận ra trường dỏm. Đọc ở đây.